ग्रामिण भेगका महिलाहरुको स्वास्थ्य अवस्था अहिले पनि सन्तोषजन देखिएको छैन् । उनीहरुको स्वास्थ्य स्थितिमा केही सुधार देखिए पनि सन्तोषजनक छैन् । अहिले पनि ग्रामीण भेगमा महिलाहरुको यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यको अवस्था खासै सुधारोन्मुख छैन् । महिलालाई अहिले पनि सन्तान उत्पादन गर्ने मेशिनका रुपमा हेर्ने हाम्रा संकीर्ण आँखाहरु यथावत नै छन् ।
    महिलाहरुको स्वास्थ्य स्थिति सुधार्नका लागि राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय अनेकन प्रयासहरु भएका छन् । तर, यस्ता प्रयासहरु पूर्ण रुपमा सफल भएको देखिन्न् । सामाजिक, सांस्कृतिक तथा आर्थिक अधिकारको धारामा प्राथमिक स्वास्थ्य सेवालाई राज्यको दायित्वको रुपमा पहिचान गरेको छ । स्वास्थ्य क्षेत्रमा महिलामाथि हुने भेदभाव विरुद्धको अधिकार प्रदान  गरेको छ । महिला स्वास्थ्यका क्षेत्रमा नेपाल सरकारले गरेका प्रतिबद्धता र नीति कार्यक्रममहरु सहनीय हुँदाहुँदै पनि महिलाको प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार अधिकारकै रुपमा भने स्थापित हुन सकिरहेको छैन । 
    अहिले पनि हाम्रा समाजमा महिलाले आफ्नो प्रजनन् अधिकार सम्बन्धि स्वतन्त्र रुपमा निर्णय गर्न सकिरहेको वातावरण छैन । सानै उमेरमा आमा बन्नुपर्ने, धेरै सन्तान जन्माउनुपर्ने, अनिच्छित गर्भधारण गर्नुपर्ने जस्ता बाध्यकारी अवस्थामा कारण नेपालमा अहिले पनि बहुसंख्यक महिलाहरु पाठेघरको समस्याबाट प्रभावित छन् । तसर्थ महिलाहरुको प्रजनन् स्वास्थ्यलाई अधिकारका रुपमा स्थापित गरी प्रजनन् स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढाउन सबैको सहयोग आवश्यक छ । यसप्रति सम्बन्धित निकायले सूचना तथा जनचेतनामार्फत सरोकारवाला निकायसँग हातेमालो गर्नु पर्ने आवश्यकता रहेको छ । 

प्रतिकृया दिनुहोस