नवीनकुमार गुप्ता
राजविराज, १८ असार ।
सप्तरीको महदेवा गाविस १ की गितादेवी भैंसी पालन गरेर आफैं आत्मनिर्भर बन्ने धुनमा छिन् । भैंसीको दध बिक्री गरी उनी मासिक ५ देखी ७ हजारसम्म बचत गर्ने गरेकी छिन् । ‘गरिबी निवारण कोषले दिएको रु. २५ हजार ऋण रकम र आफूले बचत गरेको रु. १६ हजार रकम मिलाएर सुरुमा एउटा भैंसि खरिद गरे उनले भनिन् “एउटा भैंसीबाट अहिले दुईवटा बनेको छ । प्रत्येक दुई महिनामा लिएको ऋण वापतको रु. २ हजार ३ सय ३४ किस्ता बुझाउँदै आएको उनले सुनाइन् ।
‘भैंसीले दैनिक साँझ र बिहान गरी ७ लिटर दुघ दिने गर्छ जसमध्ये ५ लिटर दुध बजारमा बिक्री र बाँकी परिवारजनले खाँदै आएको छ’ उनले भनिन् ।
गीतादेवीसँगै महदेवा गाविसका महिलाहरु गरिवी निवारण कोषको ऋण दिगौ ग्रामिण विकास नेपाल संस्था मार्फत आत्मनिर्भर बन्दै गएकी छिन् । गरिबी निवारण कोषको लगानी र महिलाहरुको लगनशिलताका कारण आफ्नो घरपरिवार चलाउनुदेखी बचत समेत गर्ने बानी त्यहाँका महिलाहरुमा बसिसकेको छ ।
गितादेवीले दुध मात्रै बिक्रि गरि दैनिक ४ सय रुपैया आर्जन गर्छिन । सोही ४ मध्येबाट २ सय रुपैया बचत गरि महिनाको ६ हजार बचत हुने गरेको उनले बताइन् । मासिक बचतबाटै उनले अहिले आफ्नै गाविसमा ९ कठ्ठा जमिन समेत खरिद गरेकी छिन् ।
महादेवा गाविस वडा नं. १ मा श्रीराम सामुदायिक संस्थाको अध्यक्ष समेत रहेकी गितादेवी महिनाको अन्तिममा संस्थाको भेला गर्ने गरेको तथा सो भेलामा सम्पूर्ण सदस्यहरुले लिएको ऋणको ब्याज तथा साँवा समेत जम्मा गराउँछिन् । उनको समूहमा अहिले ३० जना महिलाहरु छन् । आफ्नै समुदायमा लगानी गर्ने गरेको तथा सोही समुदायका सदस्यहरुले बचत पनि गर्ने गरेका छन् । गरिबी निवारण कार्यक्रममले अहिले जिल्ला विभिन्न गाविसहरुमा महिलाहरुलाई आत्मनिर्भर बनाउँदै गरेको छ भने महिलाहरु समाजमा पुरुष सरह नै काम गर्न प्रोत्साहित समेत हुदैछन् ।
यस्तै बथनाहा ६ की लालोबत्ति खंगले रु. २० हजार ऋण लिएर श्रीमान्लाई औषधी पसल खोलिदिएकी छिन् । औषधी पसलको आम्दानीबाट अहिले उनको ५ जनाको परिवार चलिरहेको छ । पसलकै कमाईबाट ऋणको किस्ता तथा बचत समेत गर्दै आएकी छिन् उनी ।
दिगो ग्रामिणका अध्यक्ष शिवचरण मण्डलले भने “हाल संस्थाले जिल्लाको बथनाहा, महदेवा र डाढा गाविसमा १७ वटा सामुदायिक संस्थाहरु संचालनमा रहेको छ ।” उहाँले ती १७ वटै समुदायिक संस्थामा अधिकांश महिलाहरु नै सदस्य भएको बताउनुभयो । उनीहरुले नै रोजेको पेशा अनुसार ऋण दिएको र सोही ऋणबाट अहिले महिलाहरु विभिन्न आयमूलक रोजगारी गरि मुनाफा आर्जन गर्दैछन् ।
उहाँले तीनवटा गाविसमा गरिबी निवारण कार्यक्रम विगत तीन वर्षदेखी लागु भएपनि समुदायमा दुई वर्षदेखी ऋण लगानी भइरहेको जानकारी दिनुभयो ।

प्रतिकृया दिनुहोस